Powyższe słowa napisał Piotr Frączak, gdy poprosiliśmy go o stworzenie artykułu z okazji 20 rocznicy wolnych wyborów. Zajrzeliśmy do wspomnianego tekstu i w podsumowaniu przeczytaliśmy: Wbrew deklaracjom, a zapewne i chęciom, dawnej opozycji solidarnościowej (...) Zmiany mają charakter odgórny, są dokonywane bez pomocy, a czasem i bez zgody sił społecznych, przy równoczesnym mniej lub bardziej jawnym hamowaniu niezależnej inicjatywy oddolnej. Państwowe, nakazowe wprowadzanie liberalnej wizji nowego systemu wydaje się drogą najgorszą z możliwych. Utrudnia ono nie tylko tworzenie się zgodnej z rzeczywistymi potrzebami infrastruktury społecznej, a co za tym idzie, prowokuje tendencje do coraz bardziej niedemokratycznych rozwiązań, ale także generuje sytuację długotrwałego konfliktu, w którym państwo i jego agendy są stroną. Administracja państwowa nie tylko nie stara się rezygnować z konieczności podejmowania decyzji w sprawach drugorzędnych, ale próbuje obejmować swoim wpływem coraz szersze dziedziny życia. Generuje w ten sposób dodatkowe konflikty (...). Wydaje się to błędne zarówno z punktu widzenia władzy, jak i społeczeństwa. Oddanie jak największych obszarów życia społecznego w miarę swobodnej grze interesów, umożliwienie instytucjonalizacji konfliktów w ramach społeczeństwa obywatelskiego (gdzie państwo pełniłoby co najwyżej funkcję arbitra) dawałoby władzy szansę zajęcia się w większym stopniu sprawami ogólnymi.

Czy tak jest rzeczywiście? To jedna z opinii. Każda i każdy z nas widzi inne ważne zdobycze i osiągnięcia tych ostatnich 20 lat.

Poziom rozwoju gospodarczego i społecznego oraz możliwość poruszania się po świecie i wymiany myśli, są wielkimi osiągnięciami, które wszyscy dzielimy, i na które przez ostatnie 20 lat pracowało mnóstwo pełnych idei i poświęcenia ludzi. Ale z drugiej strony trudno się oprzeć wrażeniu, że to „Frączakowe” społeczeństwo, które przejęło władzę trochę chyba zapomniało po co po nią w ogóle sięgnęło. Przejrzałam opisane na stronach internetowych wydarzenia, w które było zaangażowane nasze Stowarzyszenie. Odkryłam, jak wiele mamy do zrobienia.

Proponuję zacząć od spełnienia przez władzę 7 Standardów rządzenia - opartych na konkretnych doświadczeniach i ilustrujących, gdzie leży problem.

1. Władzo pamiętaj, że odpowiadasz przed społeczeństwem – ważne jest abyś nie ukrywała jak działasz, tłumaczyła swoje cele i popierała dokumentami to, co robisz.
Przykład jak NIE należy robić opisany jest tutaj.

2. Władzo pamiętaj, że odpowiadasz za swoje decyzje – podejmuj je z należytą starannością.
Przykład jak NIE należy robić opisany jest tutaj.

3. Władzo, nie próbuj nas atakować. Ty przed nami odpowiadasz. Nie masz prawa nas karać za używanie praw i wolności.
Przykład jak NIE należy robić opisany jest tutaj.

4. Władzo, te pieniądze którymi dysponujesz są nasze. Nie próbuj wydawać ich na siebie.
Przykład jak NIE należy robić opisany jest tutaj.

5. Władzo, słuchaj nas. Jesteś dla nas.
Przykład jak NIE należy robić opisany jest tutaj.

6. Władzo, przestrzegaj prawa. Nie stoisz ponad nim.
Przykład jak NIE należy robić opisany jest tutaj.

7. Władzo, pracuj porządnie. Twoje chaotyczne ruchy niepokoją nas.
Przykład jak NIE należy robić opisany jest tutaj.

To chyba najbardziej szkodliwe dla społeczeństwa zachowania elity rządzącej i administracji. Kiedy politycy się kłócą często pada zdanie o psuciu jakości życia publicznego. Otóż nie, to są tylko Wasze problemy. Owszem, trochę nas zawstydzające, czasem mające szkodliwe dla społeczeństwa skutki. Jednak jakość życia publicznego to przede wszystkim spełnianie tych standardów, o których mowa powyżej. Nie są wypracowane naukowo, usystematyzowane i odpowiednio opisane teoretycznie. Za to są konkretne i wynikają z doświadczenia i oczekiwań - moich i wielu innych osób. Obyśmy mogli za następne 20 lat świętować ich skuteczne realizowanie. Tego nam wszystkim życzę.

Katarzyna Batko-Tołuć