Organizacje pozarządowe muszą dbać o przejrzystość swoich działań. Tym bardziej dotyczy to organizacji strażniczych. 

Zachęcamy do zapoznania się z argumentacją dotyczącą tego, po co warto mieć Biuletyn Informacji Publicznej.

Chcesz wiedzieć, jak sprzątany jest szpital? Jak szkoła twojego dziecka kupuje książki do biblioteki? Masz do tego prawo, ale instytucja raczej ci nie odpowie. Ewentualnie zapyta, po co ta informacja i czy na pewno masz polskie obywatelstwo. Polecamy artykuł - "Urząd wie. Ale nie powie", Mariusz Jałoszewski METRO, w którym autor powołuje się m.in. na raport Pozarządowego Centrum Dostępu do Informacji Publicznej (PC DIP), prowadzonego przez nasze stowarzyszenie - SLLGO.

Dla jednych bohater, bo przerwał zmowę milczenia. Dla innych sprzedajny skurwysyn. Agent, który robi we własne gniazdo. - A ja tylko pokazałem prawdę - mówi górnik, który nagrał fałszowanie wyników pomiaru metanu. Czytaj więcej - "Z agentem nikt nie rozmawia"  

* Whistleblower (z ang. „gwizdkowy, dmuchający w gwizdek”) – ten, który bije na alarm lub zdradza spisek. Whistleblower bierze na siebie uwrażliwienie opinii publicznej na malwersacje, akty korupcji czy pogwałcenia prawa w jednostkach budżetowych i urzędach administracji państwowej, w których pracuje. Chodzi tu o zjawisko specyficznego donosicielstwa. Polega ono

Ostatnio mam wrażenie, że coś się z dostępem do informacji pogorszyło - powiedział Igor w dyskusji strażników i praktyków zajmujących się prawem do informacji publicznej, którzy prezentowali swoje ostatnie, ciekawe doświadczenia z prawem do informacji publicznej w Polsce.

Nasza informacja nie jest publiczna Nie tak dawno chciałem dowiedzieć się - zaczął opowieść Krystian - jakie warszawskie fundacje realizowały w latach 2003-2004 odpłatne szkolenia dla TVP SA. Skorzystałem z formularza umieszczonego na stronie TVP. Zmroziło mnie, że chcą ode mnie mnóstwa danych osobowych, ale postanowiłem zaryzykować i przesłać formularz.

"Mam problem z tą datą, choć niewątpliwie jest to data przełomowa. Oddziela jedną epokę od drugiej. Jednak zmiana ta dokonała się w dość nieoczekiwanym dla wielu (także tych, którzy w tej zmianie brali czynny, czy wręcz pierwszoplanowy udział) kierunku. Społeczeństwo, które chciało kontrolować władzę (taki cel miały przecież mieć częściowo wolne wybory do Sejmu i wolne do Senatu) tę władzę przejęło. Społeczeństwo, które żądało prawa do samoorganizacji, dało się szybko zniechęcić do idei samorządności. I tak oto w roku 1992 napisałem tekst, który w dużej części mógłbym napisać również i dzisiaj."

Powyższe słowa napisał Piotr Frączak, gdy poprosiliśmy go o stworzenie artykułu z okazji 20 rocznicy wolnych wyborów. Zajrzeliśmy do wspomnianego tekstu i w podsumowaniu przeczytaliśmy: Wbrew deklaracjom, a zapewne i chęciom, dawnej opozycji solidarnościowej (...) Zmiany mają charakter odgórny, są dokonywane bez pomocy, a czasem i bez zgody sił społecznych,

Punktem wyjścia tego artykułu jest przekonanie, iż rzeczywistą podstawą funkcjonowania demokracji jest istnienie społeczeństwa obywatelskiego, czyli pozapaństwowej infrastruktury społecznej, która dzięki swym formom organizacyjnym (o różnym stopniu sformalizowania) umożliwia zarówno prezentowanie najróżniejszych grupowych interesów, jak i komunikację pomiędzy poszczególnymi grupami, a także pomiędzy tymi grupami a władzą. Bez tak rozumianego społeczeństwa obywatelskiego demokracja jest tylko niewiele znaczącym systemem formalnych zasad sprawowania władzy (sposobu przeprowadzania wyborów, reguł działania instytucji itp.). Z drugiej zaś strony, społeczeństwo obywatelskie bez demokratycznych form decydowania o władzy jest niepełne i pozbawione rzeczywistego znaczenia.

Z politycznego punktu widzenia (a więc punktu widzenia władzy) waga istnienia społeczeństwa obywatelskiego sprowadza się, najogólniej mówiąc, do utrzymania stabilności systemu, bez której ustrój demokratyczny nie może na dłuższą metę funkcjonować. “Gęsta”  tkanka społeczna stanowi zarówno warunek trwałej legitymizacji władzy, jak i warunek wyrobienia sobie w miarę klarownego poglądu na

Powodów do optymizmu brak zatytułowała swój wywiad z profesorem Piotrem Glińskim, Maria Roman – dziennikarka ngo.pl. Czytelnik wpada w nielichy dysonans poznawczy [po przeczytaniu tego wywiadu i opisu współpracy polskich i ukraińskich organizacji strażniczych na stronie www.lgo.pl] – stwierdził internauta, o pseudonimie Robocop na forum pod artykułem. Czy rzeczywiście spojrzenia profesora Gliskiego i polskich strażników tak bardzo się różnią?

Profesor Gliński wskazuje, że „słabość organizacji strażniczych i think tanków jest ewidentna. To prowadzi do patologii rozwoju innych sfer obywatelskich, np. komitetów obywatelskich, jednostek pomocniczych samorządów lokalnych itd. (…) Organizacje rezygnowały z funkcji kontrolnych, głównie dlatego że były uzależnione finansowo od lokalnych możnych, co uniemożliwiało obiektywną kontrolę”. Trudno się z

Organizacje strażnicze muszą szczególnie uważać na standardy postępowania, które zapewniają wynikom ich prac wiarygodność. Czy jednak tak bardzo te standardy różnią się od tych, które spełniać powinny wszystkie organizacje?

Przy okazji seminarium dla organizacji strażniczych dotyczącego powyższej tematyki, Krzysztof Izdebski podsumował dotychczasową dyskusję i postawił pytania dla strażników. Publikacja została wydana w ramach cyklu "Tez do dyskusji" prowadzonego przez Stowarzyszenie Dialog Społeczny. Zapraszamy do czytania!

Prezentujemy streszczenie wypowiedzi z seminarium "Gwarancje niezależności fundacji i sposób zarządzania". Każdy strażnik i strażniczka znajdą tam interesujące informacje dotyczące standardów działania. Chociaż nie dotyczą one podmiotów zajmujących się kontrolą społeczną, warto się z nimi zapoznać. Mowa bowiem o wartościach i rozwiązaniach, z których większość jest możliwa i przydatna do zastosowania także w naszym obszarze działania.  

Podczas seminarium mowa była m.in. o roli fundatora, relacjach wewnętrznych między organami fundacji, procedurach zapobiegania konfliktowi interesów, relacjach z darczyńcami, problematyce wynagrodzeń oraz odpowiedzialności prawnej władz. Link do streszczenia seminarium znajduje się tutaj. Organizatorem wydarzenia było Forum Darczyńców.

Klasyczna i podstawowa publikacja do przeczytania, dla kazdej strażniczki i każdego strażnika. Pomaga w przygotowaniu strategii monitoringu, uczy o jego narzędziach. Lektura podstawowa.

Publikację można pobrać poniżej.

Pięćdziesiąt lat temu Stany Zjednoczone były krajem, w którym czarnoskóre i białe dzieci nie siedziały razem w szkolnej ławce, a dzisiaj jedno z dzieci, którego ojciec pochodził z Afryki, jest Prezydentem państwa. Siedem lat temu trzy kobiety – Sherron Watkins, Cynthia Cooper i Coleen Rowley zostały Osobowościami Roku tygodnika Time za odwagę, z którą ostrzegały przed nieprawidłowościami. Kilkanaście lat wcześniej nie miałyby możliwości podjąć takiego wyzwania, gdyż zwyczajnie nie zajmowałyby odpowiednio wysokich i specjalistycznych stanowisk, żeby posiadać ekspercką wiedzę.

Jaki z tego morał dla Polski?30 marca 2009 Program „Przeciw Korupcji” Fundacji im. Stefana Batorego, przygotował konferencję pt. „Whistleblowing – ochrona prawna osób informujących o nieprawidłowościach w miejscu pracy: skuteczność polskiego prawa pracy na tle regulacji anglosaskich oraz prac Grupy Państw Przeciwko Korupcji (GRECO)”. Konferencja miała na celu przedstawienie jak

Zachęcamy do zapoznania się z tekstem Seana Moultona z OMB Watch na temat historii lobbingu i wydarzeń, które prowadziły do zwiększenia przejrzystości procesów wpływania na władzę. Opracowanie przygotowane zostało na seminarium dla organizacji strażniczych "Budowanie zaufania społecznego dla działań strażniczych".

Na podstawie doświadczeń projektu poradnictwa prawnego prowadzonego przez Program „Przeciw Korupcji” w Fundacji im. Stefana Batorego, opisano czym w Polsce charakteryzuje sie sytuacja demaskatorów.

W publikacji zebrano też informacje o tym, jak rozwijała się ochrona prawna informatorów wewnątrz instytucji w zakresie dbania o jawność w sprawach publicznych.

16 lutego 2009 roku Stowarzyszenie Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich (SLLGO) wysłało trzy zapytania o informację publiczną w sprawie tego, jak organizacja pozarządowa może nawiązać współpracę z administracją. Ponad miesiąc od tego momentu, dokonano podsumowania uzyskanych rezultatów.

"Długa droga do poznania zasad współpracy administracji z organizacjami" - kliknij, żeby przeczytać więcej.

Skrótowy przegląd informacji dotyczących rzecznictwa - czym ono jest, jak je planować, jak wyznaczać cele i wskaźniki oraz jakich używać metod?

Tekst oparty na podręczniku "Monitoring praw człowieka" Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, przygotowany na spotkanie dla organizacji strażniczych składających wnioski do Fundacji im. Stefana Batorego.

Wywiad z Lidią Kuczmierowską i Grzegorzem Borkiem na temat sytuacji polskich organizacji strażniczych.  

Artykuł pochodzi z lokalnego informatora samorządowego, nr 11-25 września 2006 roku.

Artykuł Ewy Siedleckiej na temat organizacji strażniczych.

Tekst pochodzi z Gazety Wyborczej, nr z 13.04.2004.

Deklaracja przygotowana podczas zorganizowanej w ramach konsultacji obywatelskich Narodowego Planu Rozwoju debaty „Regionalizacja bez korupcji. Czy Narodowy Plan Rozwoju zapewnia przejrzystość działań administracji?” - która miała miejsce 10 kwietnia 2005 roku na Uniwersytecie Warszawskim i została przygotowana przez Fundację Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego i Stowarzyszenie Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich.

Od kilku lat postępuje w Polsce proces decentralizacji zarządzania państwem. Pozwala to lepiej rozpoznawać lokalne problemy i możliwości, sprawniej wykorzystywać zasoby i pełniej zaspokajać potrzeby obywateli. Jednak decentralizacja, której nie towarzyszą skuteczne mechanizmy gwarantujące przejrzystość działań władz publicznych oraz udział obywateli w podejmowaniu decyzji ich dotyczących, może sprzyjać korupcji, nepotyzmowi

W imieniu swoich członków organizacje pozarządowe – zgodnie z zapisanymi w Konstytucji zasadami „dialogu społecznego” i „pomocniczości”, pragną być partnerem rządu i samorządów wszystkich szczebli poprzez artykułowanie potrzeb i wartości wspólnot, w których działają, uczestniczenie w realizowaniu działań podejmowanych na rzecz wspólnoty oraz pomoc w formułowaniu celów polityki społecznej i kierunków rozwoju.

Warto wszakże dodać, że partnerstwo pomiędzy organizacjami a administracją jest możliwe jedynie wtedy, gdy istnieje nie tylko dobra wola współpracy, ale również mechanizmy wzajemnej kontroli. Stąd też konieczność istnienia organizacji prowadzących monitoring, który jest działaniem zaplanowanym, usystematyzowanym i równocześnie prowadzonym według przyjętego schematu badaniem wybranego fragmentu funkcjonowania administracji publicznej w