9 stycznia 2011 r. praktycy i teoretycy z zakresu prawa postępowania administracyjnego omawiali bieżące problemy, które ich zdaniem przeszkadzają obywatelom w kontaktach z administracją. Dyskusja oparła się wokół tez z wystąpienia prof. Zbigniewa Kmieciaka, który stwierdził m.in. że należy bacznie przyjrzeć się problemowi instytucji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ponieważ obecna praktyka może podważać zasady zaufania obywateli do administracji i obiektywizmu. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, mamy do czynienia jeżeli organ, który wydał niekorzystną dla nas decyzję (np. odmowa dostępu do informacji publicznej przez ministra) nie ma nad sobą hierarchicznego (lub innego) organu odwoławczego. W praktyce więc, nasze odwołanie trafia do tego samego organu, a często – choć teoretycznie tak być nie powinno – do tej samej osoby, która wydała pierwotną decyzję.
Profesor Kmieciak wysunął również tezę, że dwuinstancyjne postępowania administracyjne wraz z dwuinstancyjnym postępowaniem przed sądami administracyjnymi może w efekcie osłabić prawa obywatela. To osłabienie objawia się m.in. tym, że latami czeka się na wydanie decyzji prawomocnej, gdyż częsta jest praktyka uchylania decyzji i przekazywania do ponownego rozpatrzenia przez organ lub, na etapie sądowym, przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Z drugiej strony – jak podnosili przedstawiciele sądów administracyjnych – taka konstrukcja jest czymś w rodzaju filtra przed zalewem skarg do sądu na decyzję wydaną przez organ władzy publicznej. Zapewne, gdyby obywatele mieli zagwarantowaną przez władze publiczne zasadę obiektywizmu przy rozpatrywaniu ich spraw, tych skarg byłoby jeszcze mniej. Należy również pamiętać, że istotą sądownictwa administracyjnego jest kontrola legalności działań administracji. To po jej stronie leży największa odpowiedzialność za poprawność i legalność podejmowanych rozstrzygnięć w stosunku do obywateli.
Eksperci zwracali również uwagę na problem związany z tym, że jest istotna ilość postępowań odrębnych w stosunku do Kodeksu postępowania administracyjnego, co sprawia, że mamy do czynienia z tendencją, że wyjątki są liczniejsze niż reguła. Zgodzono się, że należy dążyć w kierunku wzmocnienia roli KPA i należy w tym celu wznowić prace na jego ponowną kodyfikacją.
W lutym 2011 r. odbyć się ma dyskusja na temat kondycji sądów administracyjnych.
SLLGO, ul. Ursynowska 22/2, 02-605 Warszawa, +48 22 844 73 55, watchdog@sllgo.pl | CMS by Pr@ska Pracownia Internetu | Grafika by Agencja BO TAK! & PPI