Osoby korzystające z usług urzędów bardzo często podkreślają, że największą barierą w załatwianiu spraw jest przedłużające się działanie urzędników. Czasami dochodzi do sytuacji, że urząd nie podejmuje w ogóle żadnych czynności albo podejmuje je długo po obowiązującym terminie. Istnieją jednak narzędzia prawne, które są pomocne w zwalczaniu bezczynności, bo tak właśnie się taka sytuacja nazywa. Obywatele rzadko jednak korzystają z przysługujących im praw i być może również z tej przyczyny terminy załatwienia spraw wcale nie są z biegiem lat krótsze.
Właśnie temu wycinkowi rzeczywistości postanowiło przyjrzeć się bliżej Stowarzyszenie Absolwentów Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku. Organizacja zrzesza m. in. pracowników naukowych, administracji, wymiaru sprawiedliwości i firm prawniczych. Specjalizuje się zatem w zagadnieniach dotyczących funkcjonowania prawa. W ramach ścieżki strażniczej, Stowarzyszenie realizuje projekt dotyczący zapobiegania bezczynności organów administracyjnych. Działania te finansowane są ze środków POKL 5.4.2., przeznaczonych na tzw. „nadzór społeczny". Organizacja stara się spojrzeć na zagadnienie bezczynności z wielu punktów widzenia, wykorzystując doświadczenie zarówno członków Stowarzyszenia, jak i kadry naukowej Uniwersytetu w Białymstoku.
Celem projektu jest diagnoza zjawiska bezczynności organów administracji publicznej i opracowanie rekomendacji, które rozwiążą powszechny niestety problem nieefektywnego działania organów publicznych. Pierwszym krokiem w projekcie było przeprowadzenie ankiety pt. Badanie społecznej świadomości instrumentów zapobiegania bezczynności organów administracyjnych. Obecnie trwa analizowanie treści ankiet - przesłane zostały do wybranych urzędów i organizacji pozarządowych. Mechanizm na stronie projektu http://anty-bezczynnosc.pl/terminy/strony/ankieta.php umożliwiał też wypełnienie ankiety przez wszystkie zainteresowane osoby i instytucje (Samorządowe Kolegia Odwoławcze i Urzędy Wojewódzkie). Podczas naszego spotkania w połowie lipca uzyskaliśmy informację, że Stowarzyszenie otrzymało w sumie ponad 230 ankiet, ale część odpowiedzi w dalszym ciągu dociera jeszcze do organizacji.
Ważnym założeniem projektu jest usprawnienie działania administracji publicznej w Polsce. Ma się to odbyć za pomocą kompleksowej diagnozy obecnego stanu i odpowiedzi na pytania - dlaczego mamy do czynienia z bezczynnością, w jakiej postaci i gdzie najczęściej występuje, jakie są jej przyczyny i co byłoby pomocne w jej zwalczeniu? Dokonana zostanie również analiza porównawcza rozwiązań prawnych w zakresie bezczynności w wybranych krajach. Projekt zakłada także element promujący zwiększenie użycia narzędzi anty-bezczynności przez obywateli. Służyć ma temu popularyzowanie procedury składania zażalenia na bezczynność (na podstawie art. 37 § 2 Kodeksu Postępowania Administracyjnego). Na stronie projektu (http://anty-bezczynnosc.pl/terminy/strony/baza_wiedzy.php), można znaleźć porady dotyczące składania zażalenia na bezczynność, a także wzory potrzebnych pism.
Ciekawym, zwłaszcza dla strażników, rozwiązaniem zaproponowanym przez Stowarzyszenie jest opracowanie projektu inicjatywy ustawodawczej. Odbędzie się to na podstawie zebranych informacji i rekomendacji. Już wstępna diagnoza wykazała, że część problemów z bezczynnością leży w złej konstrukcji prawa, zatem najprawdopodobniej rekomendacje będą dotyczyć propozycji zmian w prawie. Nasz rozmówca zaznaczył, że według jego oceny duża część spraw załatwianych po przewidzianym terminie lub niezałatwianych w ogóle, wynika ze złej jakości stanowionego prawa i braku pewności urzędników co do właściwego stosowania przepisów niektórych ustaw w praktyce. Inicjatywa ustawodawcza może się okazać skutecznym narzędziem zmian - ale pamiętać należy, że jest to forma niezwykle skomplikowana, na którą mogą sobie pozwolić organizacje posiadają bogate zaplecze merytoryczne, takie jak odwiedzone przez nas Stowarzyszenie Absolwentów Prawa Uniwersytetu w Białymstoku.
Projekt: „Zapobieganie bezczynności organów administracyjnych. Pozarządowa koncepcja rekonstrukcji prawnej"
nr konkursu: DWF_5.4.2_3_2009
nazwa beneficjenta: Stowarzyszenie Absolwentów Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku
Siedziba beneficjenta (miasto): Białystok
Wartość projektu w PLN: 296 700,00
Wartość dofinansowania w PLN: 296 700,00
liczba zdobytych punktów: 92
data podpisania umowy: 28.08.2009
SLLGO, ul. Ursynowska 22/2, 02-605 Warszawa, +48 22 844 73 55, watchdog@sllgo.pl | CMS by Pr@ska Pracownia Internetu | Grafika by Agencja BO TAK! & PPI