Adresaci
Radni miasta Katowice, Prezydent i pracownicy Urzędu Miasta Katowice, mieszkańcy Katowic.

Cele
Celem projektu jest podniesienie jakości i przejrzystości życia publicznego na poziomie jednostek samorządu gminnego oraz rozwijanie i wzmacnianie obywatelskiego uczestnictwa w procesie podejmowania ważnych decyzji dotyczących mieszkańców i tworzenia budżetu.
Autorzy projektu chcieli na podstawie zebranych danych i ich analizy ocenić na ile władze samorządowe w Katowicach są otwarte na współpracę z mieszkańcami i zachęcają ich do aktywnego włączania się w działalność publiczną i współdecydowania o losach miasta.

Metodologia
Działania podejmowane przez Stowarzyszenie Bona Fides oparte były na narzędziu opracowanym przez Stowarzyszenie Liderów Grup Obywatelskich. Z narzędziem można zapoznać się na naszym portalu (http://www.watchdog.org.pl/16,90,lmb.html).

Badaniem został objęty rok 2006.  W ramach badania członkowie Stowarzyszenie Bona Fides przeprowadzili szereg rozmów z pracownikami 11 komórek organizacyjnych Urzędu Miasta oraz Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, a także z 10 radnymi Rady Miasta i przedstawicielami czterech lokalnych organizacji pozarządowych. Poza tym osoby prowadzące monitoring kontaktowały się za pomocą poczty elektronicznej z wszystkimi radnymi Rady Miasta, badały zawartość oficjalnej strony internetowej i Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miasta Katowice oraz zapoznały się z licznymi aktami prawa lokalnego, regulującymi monitorowane obszary.

Prowadzący projekt sprawdzali jak i czy ogóle przeprowadzone zostały w badanym okresie konsultacje społeczne.

Członkowie Bona Fides przyglądali się konsultacjom obowiązkowym m.in. przeprowadzeniu konsultacji społecznych z mieszkańcami jednej z jednostek pomocniczych w zakresie nadania statutu. Ważną częścią monitoringu było również ustalenie czy konsultacje odbywały się w innych ważnych dla miasta sprawach (np. opracowanie Programu współpracy miasta z organizacjami pozarządowymi).
  
Dzięki zastosowaniu analizy dokumentów, m.in. protokołów z obrad sesji rady, skonfrontowano je z deklaracjami składanymi przez urzędników w trakcie przeprowadzonych wywiadów. Dzięki takiemu kompleksowemu podejściu udało się w pełni zdiagnozować system konsultacji społecznych i przekazywania informacji mieszkańcom. Z uwagą przyjrzano się regulacjom związanym z dostępem do informacji publicznej w urzędzie i skonfrontowano ją z praktyką poprzez żądaniu informacji publicznej przez osoby realizujące projekt.

Problemem na jaki natrafiły osoby z Bona Fides była potrzeba elastycznego podejścia do narzędzia. Było ono skonstruowane z myślą o tym, by wyniki monitoringu w różnych miastach były ze sobą porównywalne. W trakcie monitoringu okazało się jednak, że badana tematyka jest na tyle specyficzna dla każdego miasta, że należało w trakcie badania dostosować narzędzie do realiów Katowic.

Wyniki projektu       
Monitoring wykazał, że przeprowadzono tylko konsultacje obowiązkowe i miasto nie podejmowało żadnych innych inicjatyw związanych z zachęcaniem mieszkańców do wyrażenia swojej opinii na tematy ważne dla obywateli i obywatelek Katowic. Przy okazji stwierdzono również nieprawidłowości w zakresie stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także nieprofesjonalne traktowanie klientów przez urzędników.

Autorzy raportu przekazali jego treść Urzędowi Miasta przed publikacją z prośbą o ustosunkowanie się do jego wyników. Odpowiedź Urzędu została zanalizowana i Stowarzyszenie przekazało, które uwagi urzędu zostały uwzględnione, a które nie i dlaczego. Po publikacji raportu Urząd zarzucił jednak jego autorom, że są „nieprofesjonalni i nie uwzględnili uwag”. Autorzy odparli zarzuty wykazując, ze wysłali do Urzędu pełną informację o ich opinii na temat uwag wraz z ostateczną wersją raportu jeszcze przed jego upublicznieniem.

Monitoring był pierwszym, kompleksowym działaniem strażniczym prowadzonym przez organizację. Dzięki skutecznym działaniom na rzecz zmiany udało się doprowadzić do realizacji większości rekomendacji sformułowanych na podstawie wyników monitoringu. Największym chyba sukcesem było doprowadzenie do uchwalenia przez radnych Katowic możliwości inicjatywy uchwałodawczej mieszkańców oraz utworzenie przez Urząd Miasta Referatu ds. Współpracy z Organizacjami Pozarządowymi. 

Zwróć uwagę na...   
Każde narzędzie musi być dostosowane do lokalnej specyfiki. Jeśli wykorzystujemy gotowe narzędzie, musimy przewidzieć, że niektóre pytania mogą się zmienić i dlatego należy poświęcić czas na dokonanie analizy prawnej i analizy otoczenia, które pozwoli na zdefiniowanie rzeczywistej sytuacji w danej miejscowości.

Dokumentuj wszystkie kontakty z władzą – szczególnie te w zakresie przepływu informacji. Pozwoli to na odparcie ewentualnych zarzutów, ze monitoring jest nieobiektywny i nie uwzględnia punktu widzenia badanego podmiotu