Adresaci
Prezesi i pracownicy sądów rejonowych, obywatele zainteresowani zwiększeniem jakości sądownictwa w Polsce, przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości odpowiedzialni za reformę sądownictwa.

Cele
Fundacja, za pomocą projektu, chce poprawić jakość pracy personelu sądów, która wynikać będzie ze świadomości bycia (lub możliwości bycia) obserwowanym przez zainteresowanych obywateli. Zwiększyć świadomość prawną społeczeństwa, szczególnie w zakresie przysługujących przed sądem praw oraz „oswojenie” się obywateli z sądem jako instytucją. Według organizatorów, projekt ma za zadanie przynieść również diagnozę stanu sądownictwa z punktu widzenia realizowania przez sądy swoich funkcji społecznych. Istotnym celem jest również  uzyskanie danych źródłowych, które mają posłużyć naukowcom, organizacjom pozarządowym i władzom państwa do opracowywania pożądanych społecznie zmian w polskim wymiarze sprawiedliwości.

Metodologia
Oparta jest na metodzie CourtWatch, wykorzystywanej m.in. w Polsce przez Helsińską Fundację Praw Człowieka w projekcie Monitoring Sądów Gospodarczych. W związku z wytyczonymi celami, w przypadku tego projektu, postanowiono przyjrzeć się pracom 30 sądów rejonowych, z którymi obywatele i obywatelki najczęściej się kontaktują i do których monitorowania nie była potrzebna rozległa wiedza prawnicza. Projekt różni się również od modelu anglosaskiego, w którym na ogół pod obserwacje brane są specyficznie wybrane postępowania, a obserwatorami są często osoby działające na rzecz konkretnych interesów – np. praw ojca. Fundacji zależy, aby obserwatorzy byli bezstronni i monitorowali prace sądów bez znaczenia czego dotyczy konkretne postępowanie. Organizatorzy opracowali ankiety obserwacyjne na podstawie własnych doświadczeń, wyników badań naukowych, ale również konsultując je z osobami zawodowo związanymi z sądownictwem: adwokatami, sędziami i pracownikami sądów. Dzięki temu, poznali również praktyczne aspekty pracy sądu, które warto było poddać monitoringowi. W rezultacie, stworzono dwa wzory kwestionariuszy: ankietę dotyczącą infrastruktury sądu i ankietę dotyczącą przebiegu rozprawy. Wśród badanych zagadnień znalazły się m.in. kwestie oznaczenia wydziałów, dostępności budynku sądu dla osób niepełnosprawnych, pomieszczenia do czytania akt sądowych, punktualności rozpoczęcia rozprawy, sposoby zachowania sędziego w stosunku do stron i publiczności, przestrzeganie prawa do publicznego procesu itd. Każdy z obserwatorów został przeszkolony w zakresie realizacji monitoringu oraz prawnych i praktycznych aspektów posiedzeń sądowych. Szkolenia były otwarte dla wszystkich chętnych i ogłaszane na stronie internetowej i profilu na Facebooku. Osoby realizujące projekt nawiązały też współpracę z uniwersytetami i przeprowadzali zajęcia i nabór do obserwacji wśród studentów. W niektórych przypadkach,  studenci zaangażowani w projekt mieli możliwość zaliczenia tym samym praktyk studenckich. Szkolenia zostały również przeprowadzone dla najstarszych roczników liceów. Początkowo, założono, że Fundacja przeprowadzi więcej szkoleń, ale lepszym rozwiązaniem była praca z osobami już przeszkolonymi, którzy, wykonali większą niż zakładaną liczbę obserwacji. Wyniki obserwacji są przekazywane Fundacji on-line za pomocą formularza dostępnego dla obserwatorów na stronie internetowej courtwatch.pl.

Wyniki projektu   
W ciągu roku trwania projektu obserwatorzy Fundacji Court Watch Polska odwiedzili kilkadziesiąt sądów rejonowych w Polsce i uczestniczyli w ponad 2 tysiącach rozpraw. Na podstawie zebranych materiałów, opracowany zostanie do września 2011 raport, który będzie zawierał rekomendacje potrzebne do wypracowania rozwiązań służących poprawie jakości pracy władzy sądowniczej w Polsce

Zwróć uwagę na...
Zamiast organizowania dużej liczby szkoleń i angażowaniu sił na logistykę tych spotkań, lepiej jest poświęcić energię na współpracę z osobami już wyszkolonymi. Dzięki temu chętniej angażują się one w monitoring i rezultaty ilościowe (ale też z uwagi na wzrastające doświadczenie również jakościowe) odpowiadają celowi monitoringu.

Zasięg działania projektu CourtWatch