Cele – obserwacja uczestników procesu wyborczego w celu przeciwdziałania nadużyciom oraz naruszeniom prawa wyborczego na poziomie ogólnokrajowym.
Okres: systematycznie od roku 1999 podczas każdych wyborów, najbardziej głośna akcja w roku 2004.
Adresaci - opinia publiczna, media, obywatele, Państwowa Komisja Wyborcza, Rada Ukrainy.
Cele - obserwacja uczestników procesu wyborczego w celu przeciwdziałania nadużyciom oraz naruszeniom prawa wyborczego na poziomie ogólnokrajowym.
Metodologia - monitoring jest częścią szerszych działań Komitetu Wyborców Ukrainy (dalej KWU), które są skierowane na obserwacje wszystkich etapów procesu wyborczego: powołania komisji wyborczych, komitetów wyborczych, rejestrowania wyborców, realizacji kampanii wyborczej, realizacji wyborów, procesu pracy Państwowej Komisji Wyborczej oraz funkcjonowania wszystkich szczebli władzy podczas procesu wyborczego.
Obserwacja procesu głosowania oraz obliczanie głosów były poprowadzone na podstawie określenia statystycznej próby z całości zarejestrowanych dzielnic wyborczych. Próba statystyczna stanowiła liczbę wahającą się od 1000 do 1500 w różnych latach, co stanowi 5% całości. Do wybranych dzielnic wyborczych byli wysyłani przeszkoleni wolontariusze i wolontariuszki (w 2004 r. było zaangażowanych 10180 osób) z zaświadczeniem obserwatora gazety KWU „Toczka Zoru", których zadaniem było otrzymanie protokołu podsumowującego wyniki głosowania z konkretnej dzielnicy wyborczej oraz zasygnalizowanie nieprawidłowości, jeżeli takie wystąpiły w czasie całodziennej obserwacji przydzielonej dzielnicy.
Narzędzie - KWU ma elastyczną strukturę zarządzania swoimi ośrodkami na poziomie lokalnym, co zapewnia samodzielność i niezależność tych ośrodków. Natomiast zbiorowa grupa ekspertów opracowuje wspólne narządzie monitoringu oraz procedurę realizacji obserwacji. Jednak głównym narzędziem realizacji monitoringu są zawsze obywatele, których angażują lokalne ośrodki. Później zbierając wszystkie dane od obywateli ośrodki KWU wysyłają ich do bazy centralnego KWU w celu zbiorowej analizy, ale również angażują własnych ekspertów w przypadku zasygnalizowania przez wolontariuszy nieprawidłowości podczas głosowania. Wyniki tego monitoringu są ogłaszane wcześniej niż te pochodzące z Centralnej Państwowej Komisji Wyborczej, razem z zastrzeżeniami dotyczącymi okręgów gdzie prawo wyborcze było naruszane.
Wyniki projektu - najbardziej imponujące wyniki były osiągnięte w 2004 roku. Wtedy w wyniku pracy wolontariuszy i wolontariuszek udało się zebrać dowody (5168 aktów oraz 2826 wniosków) świadczące o naruszeniach prawa wyborczego. Do sądów różnych instancji złożono 176 skarg i zażaleń. Raport z równoległego obliczenia głosów był przedstawiony na 59 konferencjach prasowych we wszystkich centrach obwodowych. Dzięki tej akcji, udokumentowanym naruszeniom oraz zaangażowaniu całego społeczeństwa (Pomarańczowa Rewolucja) udało się zapewnić ochronę praw wyborczych oraz doprowadzić do powtórzenia wyborów prezydenckich.
Raport - KWU sporządza w każdym roku raport merytoryczny, w którym również uwzględnia bezpośrednie wyniki wszystkich realizowanych programów. Więcej raportów z monitoringu w języku angielskim http://www.cvu.org.ua/doc.php?lang=eng&mid=yreport&doc_type= raporty
SLLGO, ul. Ursynowska 22/2, 02-605 Warszawa, +48 22 844 73 55, watchdog@sllgo.pl | CMS by Pr@ska Pracownia Internetu | Grafika by Agencja BO TAK! & PPI