Okres realizacji: 2005 - 2007

Adresaci – obywatele, opinia publiczna, organy władzy

Cele – analiza sytuacji z dostępem do informacji na Ukrainie poprzez wysyłanie wniosków o informację do wszystkich organów władzy i systematyczne analizowanie otrzymanych odpowiedzi w latach 2005, 2006, 2007.
 
Metodologia – Projekt był realizowany przez sieć organizacji pozarządowych, zajmujących się ochroną praw człowieka. Wnioski o informację były skierowane do wszystkich podmiotów władzy ukraińskiej we wszystkich 24 obwodach Ukrainy. Wnioskowana informacja  dotyczyła funkcjonowania tych instytucji pod względem przestrzegania praw człowieka.

Etapy projektu:

   1. Konstruowanie wskaźników, umożliwiających ocenę przestrzegania praw człowieka przez konkretną instytucję państwową i czy te prawa są dobrze zabezpieczone ochroną prawną.
   2. Zaproponowanie uczstnikom projektu przygotowanej listy pytań, uwzględniających wypracowane wskaźniki (ponad 100 pytań), z których później eksperci, na prośbę organizacji, tworzyli wnioski o informację.
   3. Organizacje tworzyły grupy robocze i wysyłały wnioski tej samej treści z wypracowanymi pytaniami do tych samych instytucji, ale zlokalizowanych w różnych obwodach. Dzięki temu udało się otrzymać porównywalne informacje i opisać sytuacje z przestrzeganiem konkretnego prawa na Ukrainie, wykorzystując dane otrzymane z całego kraju.
   4. Analiza odpowiedzi otrzymanych w różnych latach oraz zdiagnozowanie zmian, przygotowanie raportu.

Narzędzie – wnioski o informację do różnych organów i jednostek państwowych. Po wysyłaniu wniosków ocenie podlegała reakcja organów władzy na te wnioski, w tym celu była wypracowana skala pomiaru:

   1. ogólna ilość odpowiedzi na wysłane wnioski o informacje
   2. ilość odpowiedzi wypełniających wnioski o informacje
   3. ilość odmów w udostępnieniu informacji albo dokumentu
   4. ilość wniosków pozostawionych bez odpowiedzi
   5. pełność, rzetelność i dokładność odpowiedzi
   6. bezzwłoczne udzielenia informacji albo jej udzielenie w ramach określonego czasu.

Wyniki projektu – Łącznie przez sieć organizacji było wysłanych 1528 wniosków o informację. Otrzymano łącznie 1274 odpowiedzi, natomiast tylko 604 z nich w całości wypełniły wnioski o informację.

Kharkowska Grupa Obrony Praw Człowieka przedstawiła następujące wnioski:

   1. Prawo do informacji na Ukrainie nadał pozostaje prawem deklarowanym, natomiast nie realizowanym.
   2. Organy władz państwowych traktują informacje jako swoją własność i często z tego powodu odmawiają jej udzielenia.
   3. Urzędnicy demonstrują brak wiedzy dotyczącej ustawy o dostępie do informacji.
   4. Zmiany w stronę bardziej otwartej polityki podmiotów władzy nie są obserwowane.
   5. Brak zapewnionej ochrony prawa do informacji – na podstawie monitoringu w praktyce udało się sprawdzić jak funkcjonuje obowiązująca Ustawa o informacji oraz wypracować cały szereg rekomendacji dotyczących zmian w Ustawie zgodnie z międzynarodowymi zasadami.

W 2007 roku, po prezentacji wyników monitoringu na konferencjach prasowych, zaczęła swoją pracę komisja ustawodawcza Rady Ukrainy ds. zmian w ustawie o informacji. Istotnym był fakt, że przedmiotem pracy tej Komisji był projekt modelowej ustawy, wypracowany przez zespół monitorujący.