Budowanie zaufania społecznego dla działań strażniczych
Warszawa, 26-27 marca 2009 r.
Centrum Konferencyjne Zielna
ul. Zielna 37, 00-108 Warszawa

26.03.2009

10.00-10.20 Sesja otwierająca
• Lidia Kołucka-Żuk – Trust for Civil Society in Central and Eastern Europe
• Anna Rozicka - Fundacja im. Stefana Batorego
• Katarzyna Batko – Tołuć, Krzysztof Izdebski – Stowarzyszenie Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich. materiał wprowadzający do dyskusji

10.20-11.30 Strażnicy pod kontrolą. Specjalny status strażników i związane z tym obowiązki
• Sean Moulton - OMB Watch, Dyrektor ds. Polityki Informacyjnej (Stany Zjednoczone)

Szczególny status organizacji strażniczych wśród innych podmiotów społeczeństwa obywatelskiego; Jaki rodzaj odpowiedzialności wynika z tego specjalnego statusu – rola spójności pomiędzy obszarem podlegającym nadzorowi strażnika, a jego własnym sposobem postępowania; Na ile standardy mogą się różnić zależnie od okoliczności/systemu/otoczenia kulturowego i społecznego; Jak budować wizerunek w kontaktach z decydentami.

Materiał dla osób uczestniczących zatytułowany "Odpowiedzialne działania na rzecz interesu publicznego a jawność"

Przetłumaczone fragmenty prezentacji

11.30 – 11.50 Dyskusja

11.50 – 12.05 Przerwa kawowa

12.05-13.05 Etyka jako istotna wartość życia publicznego

• Etyka zawodowa – administracja, politycy, strażnicy – dr hab. Magdalena Środa, Uniwersytet Warszawski

• Kodeksy etyczne i problemy z ich wdrażaniem – przykłady z zagranicy – Erik Rydberg, Dyrektor GRESEA (Belgia) - prezentacja

• Kodeksy etyczne i problemy z ich wdrażaniem – przykłady z Polski - Piotr Frączak, Prezes Ogólnopolskiej Federacja Organizacji Pozarządowych - prezentacja

13.05-13.30 Dyskusja

13.30-14.30 Lunch

14.30-17.30 Warsztaty (łącznie z przerwą kawową)

1. Konflikt Interesów – ekspert Sean Moulton

Organizacje strażnicze szczególnie powinny unikać konfliktu interesów. Co przez ów konflikt należy rozumieć? Można to tłumaczyć jako każdą sytuację która mogłaby spowodować, że zakłócona zostałaby ocena faktów – poprzez pozbawienie strażnika pełnej niezależności, bądź też mogłoby powstać podejrzenie stronniczości. Czy jednak zawsze jesteśmy w stanie takiej sytuacji uniknąć? Co mamy zrobić, gdy popadniemy w sytuację konfliktu interesów przypadkowo – członek naszej koalicji monitorującej władze państwowe postanowi kandydować na urząd Prezydenta Państwa, bądź w naszej gminie monitorujemy władze wspólnie z osobą, której brat czy siostra kandydują do rady w wyborach lokalnych. A co jeśli w wyniku naszej działalności strażniczej na poziomie lokalnym coraz więcej osób namawia nas do kandydowania na urząd Wójta czy Burmistrza, zapewniając że teraz nadszedł czas wzięcia odpowiedzialności, i że nie ma lepszych kandydatów? Co zrobić, jeśli sami jesteśmy przekonani, że dostęp do władzy pozwoliłby nam wprowadzić rozwiązania, które rekomendowaliśmy. Jak uniknąć sytuacji konfliktu interesów, gdy w ramach jednego projektu monitorujemy władze lokalne, a w ramach innego korzystamy ze środków gminnych? Podczas warsztatu zajmiemy się tymi i innymi, zgłoszonymi przez osoby uczestniczące, dylematami związanymi z konfliktem interesów.

W dyskusjach  udział wezmą uczestniczki i uczestnicy warsztatów, opowiedzenie o swoich doświadczeniach zapowiedzieli:

• Stanislav Beránek, z czeskiego oddziału Transparency International, który opowie o tym jak jego organizacja dba o swoją niezależność od partii politycznych i o bezstronność wygłaszanych sądów. Tekst wypowiedzi.

• Marietta Gargya, z węgierskiego Stowarzyszenia NOSZA, która opowie o tym jak organizacjom strażniczym zdarza się „zarazić” polityką.

2. Rozliczalność, przejrzystość, spójność – ekspert Erik Rydberg

Organizacje strażnicze są krytyczne wobec działań władzy czy biznesu. Zauważają nieprawidłowości wynikające z łamania prawa, braku przejrzystości czy nieprawidłowego wykorzystywania wspólnej własności. Czy jednak sami bezwzględnie przestrzegamy tych samych zasad – czy dostatecznie jasno i przejrzyście informujemy o swoich działaniach opinię publiczną? Przecież działamy społecznie, w warunkach ograniczonych środków i nadmiaru zadań, często musimy wybierać pomiędzy priorytetami. Czy przestrzegamy prawa? Przecież nie każde prawo jesteśmy w stanie wypełnić. Tłumaczymy sobie, że warunki instytucjonalne dla działalności pozarządowej nie pozwalają pracować w pełnej zgodzie z zasadami. A czy zawsze spełniamy standardy wydatkowania środków, niezatrudniania członków rodziny, otwartości na osoby z zewnątrz? Przecież często zakładamy organizacje z najbliższymi nam osobami. Na tym warsztacie będziemy myśleć zarówno o tym co dzieje się wewnątrz organizacji, jak też jak odbierana jest w swoim środowisku.

W dyskusjach  udział wezmą uczestniczki i uczestnicy warsztatów, opowiedzenie o swoich doświadczeniach zapowiedzieli:

• Balázs Dénes, z węgierskiej organizacji Hungarian Civil Liberties Union, który opowie o tym jak jego organizacja utrzymuje niezależność opinii i dba o  wizerunek bezstronnej.

• Szymon Osowski, ze Stowarzyszenia Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich, który opowie o doświadczeniach w zakresie zwiększania przejrzystości i legalności działań na przykładzie Biuletynów Informacji Publicznej.

3. Nasza odpowiedzialność za dobro wspólne – ekspert Martin Coyle (Wprowadzenie)

Mówi się, że dobro którego bronią organizacje strażnicze jest często abstrakcyjne. Czy to jednak oznacza, że organizacja strażnicza nie musi troszczyć się o włączanie tych, którzy korzystają na skorygowanych nieprawidłowościach? A co jeśli nasze działanie dotyczą sytuacji konkretnej grupy – osób niepełnosprawnych, cudzoziemców czy mniejszości narodowej. Czy wystarczy, że dowiemy się od tych grup o istnieniu problemu, czy też możemy zaangażować je w nasze działania. A co jeśli żądania grup beneficjentów są niezgodne z naszym osądem sytuacji. Jak mamy sobie radzić w tej sytuacji? Z drugiej strony czy domagając się od władz konsultowania z nami decyzji dbamy o otwartość tego procesu, czy też monopolizujemy dla siebie możliwości wywieranie wpływu na proces decyzyjny? Czy nie tłumaczymy sobie, że przecież tylko my się na tym znamy, a to obowiązkiem władz jest rozpowszechniać informacje. Na tym warsztacie skupimy się na często zadawanym nam pytaniu czyj interes reprezentujemy i jaką mamy do tego legitymację.

W dyskusjach  udział wezmą uczestniczki i uczestnicy warsztatów, opowiedzenie o swoich doświadczeniach zapowiedział:

• Ivan Roncak reprezentujący doświadczenia dwóch słowackich organizacji, lokalnego oddziału Transparency International oraz Centrum Komunitneho Organizovania z Bańskiej Bystrzycy, opowie o tym jak dba się o legitymację do wypowiadania się w imieniu mieszkańców oraz definiuje interes, który reprezentują strażnicy.

27.03.2009

9.30-10.15 Podsumowanie pierwszego dnia
• Przedstawienie głównych wniosków z dyskusji w grupach – jakie problemy pojawiają się w poszczególnych krajach, jakie mamy rekomendacje dla organizacji strażniczych.

10.15-11.15 Czy nowe technologie wprowadzają nowe dylematy?
•    Deliberacje w Internecie - jak zabezpieczyć prywatność uczestniczek i uczestników, jak moderować i nie posuwać się do cenzury -  Simon Delakorda, Prezes Pozarządowego Instytutu Partycypacji Elektronicznej (Słowenia)
•    Odpowiedzialność za informacje podawane w bazach danych o politykach – a co jeśli osoby wprowadzające zrobią literówkę, albo nastąpi atak hakerów…? - Róża Rzeplińska, Członkini Zarządu Stowarzyszenia 61
•    Internet niewiele zmienił – w działalności lokalnej dylematy pozostają te same - Maciej Puławski, Redaktor Naczelny tradycyjnej i internetowej gazety lokalnej „Stacja Tłuszcz"

11.15-11.40 – Przerwa kawowa

11.40-12.40 Etyczne dylematy rzecznika – jak wprowadzać zmianę zgodnie z oczekiwaniami odbiorców i przyjętymi standardami
• Martin Coyle - Action for Advocacy, Dyrektor ds. Jakości i Rozwoju (Zjednoczone Królestwo) - prezentacja

Czym zajmuje się rzecznik?; Jak uczynić rzecznictwo rozliczalnym; Jak zapewnić niezależność organizacjom rzeczniczym; Poprawianie wiarygodności organizacyjnej; Związek pomiędzy finansowaniem i pomiarem rezultatów.

12.40-13.10 Dyskusja

Seminarium finansowane jest ze środków Fundacji im. Stefana Batorego, Trust for Civil Society in Central and Eastern Europe oraz Funduszu dla Organizacji Pozarządowych.

Zapis audio seminarium "Budowanie zaufania społecznego dla działań strażniczych"