Tak w Katowicach działa samotny watchdog: odważnie i w oparciu o strategię. A trzymając się strażniczych zasad jest skuteczny i rozpoznawalny. O sukcesach i planach Stowarzysznia opowiadał nam jego prezes Grzegorz Wójkowski.
Bona Fides jest klasycznym lokalnym watchdogiem, choć – co ciekawe – początki organizacji wiążą się z chęcią prowadzenia działań związanych z pomocą dzieciom. Obecny profil organizacji wynika z ewolucji strategii działania Stowarzyszenia, które z pomocowego stało się strażnicze. Do organizacji należą osoby, którym zależy na dobru miasta i które chcą na jego rzecz działać prowadząc m.in. działania kontroli społecznej.
Dwie ścieżki działania
Praca na rzecz praw człowieka – ich promocja i pokazywanie ich znaczenia nawet na poziomie lokalnym oraz prężne centrum Wolontariatu Europejskiego (European Voluntary Sernice) to dwie ścieżki działania Stowarzyszenia. I jak pokazuje praktyka, często te dwa kierunki zaangażowania się uzupełniają. Tak było na przykład wtedy, kiedy wolontariusze z Wolontariatu Europejskiego sprawdzali działanie urzędów pod kątem potrzeb obcokrajowców. O efektach ich zaangażowania możesz przeczytać na blogu Obcokrajowiec na Śląsku.
Stowarzyszenie wybrało drogę strażniczą osiągania swoich celów i konsekwentnie ją realizuje, dbając o:
- niezależność (np. rezygnując z ubiegania się o dotację z urzędu miasta),
- obiektywność,
- uczciwość wszystkich swoich działań, zwłaszcza tych, które nastawione są na kontrolę obywatelską.
Tylko ten sposób – zdaniem organizacji – można prowadzić partnerską współpracę z samorządem.
Bona Fides to w Katowicach samotny watchdog. I właśnie przez to w obszarze obywatelsko-prawnoczłowieczym organizacja podejmuje tak wiele działań. Ale czy jest to stan pożądany dla Stowarzyszenia? - Nie – odpowiada Grzegorz Wójkowski, prezes Bona Fides. - Im więcej osób działających aktywnie, które łączą podobne cele, tym skuteczniej można działać – dodaje.
Tak działa Bona Fides
Stowarzyszanie propaguje działania strażnicze m.in. poprzez kawiarenki obywatelskie - czyli tworzenie przestrzeni do rozmowy o lokalnych sprawach oraz Szkoły Aktywności Obywatelskiej, czyli szkolenia dla osób zainteresowanych kontrolną społeczną. Bona Fides prowadzi też Regionalną Poradnię Prawną w sprawach dostępności informacji publicznej i przejrzystości działań urzędów i organizuje festiwal Prawa Człowieka w Filmie „Watch Docs".
Spośród wielu projektów watchdogowych prowadzonych od 2007 r. przez Bona Fides warto wymienić choćby: Przejrzystą Polskę, Współpracę Urzędu Miasta Katowice z mieszkańcami (w ramach projektu Laboratorium Monitoringu Budżetu), Prowadzenie konsultacji społecznych przez Urząd Miasta Katowice (w ramach Projektu Społecznego 2012), "Być albo nie być... Aktywność radnych piątej kadencji w pracach Rady Miasta Katowice".
Stowarzyszenie najbardziej znane jest z działań strażniczych na rzecz zwiększania jawności życia publicznego. Prowadzono monitoringi dostępu do informacji publicznej w gminach województwa ślaskiego, tworzono wojewódzkie rankingi Biuletynów Informacji Publicznej, a także monitoring Biuletynów Informacji Publicznej sądów i prokuratur w województwie śląskim pt. "Przejrzysta Temida". Przeczytaj artykuł na tematy raportu z tego monitoringu na portalu Pozarządowego Centrum Dostępu do Informacji Publicznej.
Wszystkie raporty z prowadzonych monitoringów dostępne są na stronie organizacji w dziale „Raporty".
Po efektach nas poznacie
Pojawia się pytanie "czy te wszystkie działania kontrolne odnoszą jakiś skutek?". I tu katalog sukcesów Stowarzyszenia Bona Fides we wprowadzaniu zmian jest naprawdę bogaty. Wprowadzenie inicjatywy uchwałodawczej w Katowicach, czy doprowadzenie do wprowadzenia głosowania imiennego w Radzie Miasta – to tylko wybrane owoce pracy Stowarzyszenia, dzięki którym obywatele mogą łatwiej wprowadzać w życie swoje pomysły na rozwój miasta. Innym przykładem jest inicjatywa "Nas troje i więcej", którą poparło 2300 katowiczan, a którą jednogłośnie przegłosowali radni (zobacz wyniki głosowania na katowickim BIP-ie)
No i warto pamiętać jeszcze o niezliczonej ilości poprawionych informacjach w BIP-ach województwa śląskiego i lepszej dostępności BIP-ów w regionie.
Stowarzyszenie jest bardzo rozpoznawalne w mediach regionalnych, o czym świadczy np. zakładka "Media o nas" na stronie organizacji. Informacje o każdym przedsięwzięciu pojawiają się regularnie w prasie i innych mediach. O tym jak Bona Fides współpracuje z mediami można przeczytać tutaj: Dobra praktyka: Jak budować współpracę z mediami. Oczywiście te działania są zawsze powiązane z potrzebą wywierania wpływu na lokalnych decydentów - więc są powiązane z działaniami politycznymi na rzecz zmiany (więcej na ten temat tu: Polityczne sposoby na rzecz zmiany w Katowicach) lub z edukacją i motywowaniem mieszkańców do wzięcia udziału w inicjatywach - w tym przypadku media wykorzystywane są do działań społecznych na rzecz zmiany.
A jak prezes organizacji widzi przyszłość Stowarzyszenia?
Chcemy tworzyć więcej uchwałodawczych inicjatyw obywatelskich i rozpowszechnić tę metodę wśród mieszkańców Katowic. Planujemy również działania na rzecz zmniejszenia liczby potrzebnych podpisów (obecnie jest to 2000 podpisów - AK). Poza tym chcemy przeprowadzić monitoring funkcjonowania karty „Nas troje i więcej", bo dochodzą nas słuchy, że niekoniecznie działa ona tak, jak trzeba.
Zespół watchdog.org.pl mocno trzyma kciuki!
----------------------------------------
Stowarzyszenie Wzajemnej Pomocy Bona Fides w Katowicach odwiedziliśmy 15 marca 2011 roku. Jest to organizacja, która od kilku lat postawiła sobie za cel zwiększanie jakości życia publicznego w Katowicach. Spotkał się z nami Grzegorz Wójkowski, Prezes organizacji opowiedział nam o jej działaniach, współpracy z mediami, innymi organizacjami i lokalnym samorządem, a także o tym, jak pobudzić ludzi do działania.
JEŚLI CHCESZ PODZIELIĆ SIĘ DOŚWIADCZENIAMI SWOJEJ ORGANIZACJI - NAPISZ!

SLLGO, ul. Ursynowska 22/2, 02-605 Warszawa, +48 22 844 73 55, watchdog@sllgo.pl | CMS by Pr@ska Pracownia Internetu | Grafika by Agencja BO TAK! & PPI