Projekt Pozarządowa Inspekcja Lokalowa był realizowany w 2009 roku przez Warszawską Grupę Obywatelską przy Stowarzyszeniu Dialog Społeczny i Stowarzyszeniu Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich. Celem projektu było wprowadzenie przejrzystych procedur przyznawania lokali w trybie pozakonkursowym oraz stały monitoring wykorzystywania tych lokali zgodnie z celami deklarowanymi przez ubiegające się organizacje.

W ramach projektu prowadzony był monitoring przyznawania organizacjom pozarządowym lokali komunalnych w trybie pozakonkursowym. Efektem projektu były propozycje procedur wzmacniających kontrolę przyznawania i wykorzystywania lokali komunalnych, które zostały rozpowszechnione wśród warszawskich organizacji pozarządowych.

Projekt Pozarządowa Inspekcja Lokalowa rozpoczął dyskusję na temat właściwego i efektywnego wykorzystania dobra wspólnego, jakim są lokale komunalne. Po jego zakończeniu, obserwując zainteresowanie jakie wywołał temat jeszcze podczas jego realizacji, członkowie PIL-u, w dalszym ciągu realizowali działania na rzecz zmiany.

Działania na rzecz zmiany prowadzone były w trzech obszarach: prawnym, politycznym i społecznym. Poniżej opisujemy kroki, jakie podjęła Warszawska Grupa Obywatelska ku zmianie polityki lokalowej dla organizacji pozarządowych w Warszawie.

Działania prawne

Konsultacje Rocznego Programu Współpracy (czerwiec 2009 roku) - jeszcze w trakcje realizacji monitoringu Warszawska Grupa Obywatelska włączyła się w konsultacje Rocznego Programu Współpracy, wysyłając własne uwagi dotyczące kwestii udostępniania lokali organizacjom pozarządowym, proponując między innymi traktowanie najmu lokali na preferencyjnych cenach, jako element wspierania organizacji objętych programem współpracy. Niestety punkt ten nie znalazł się w programie współpracy na rok 2010.

Działania polityczne

Spotkania z przedstawicielami administracji samorządowej - po publikacji raportu członkowie Warszawskiej Grupy Obywatelskiej dwukrotnie spotkali się z przedstawicielami miasta Warszawy odpowiedzialnymi za kierowanie polityką lokalową i wspieranie organizacji pozarządowych.

Pierwsze spotkanie odbyło się 11 czerwca 2010 roku. Wzięli w nim udział przedstawiciele Pozarządowej Inspekcji Lokalowej, Biura Polityki Lokalowej miasta, Marcin Wojdat - pełnomocnik Prezydent m.st. Warszawy ds. Współpracy z Organizacjami Pozarządowymi, przedstawicielka Centrum Komunikacji Społecznej i przedstawicielka portalu ngo.pl. W efekcie spotkania na stronie internetowej urzędu miasta, w zakładce dla organizacji pozarządowych, na początku 2011 roku, znalazły się informacje o wynajmowaniu lokali komunalnych dla organizacji pozarządowych - krótki przewodnik dla organizacji poświęcony temu, jak wynająć lokal od miasta oraz wykaz lokali wynajętych poza konkursem.

Rok później, 20 czerwca 2011 roku, odbyło się drugie spotkanie, podczas którego przedstawicielki Biura Polityki Lokalowej przedstawiły ewaluację swoich dotychczasowych działań na rzecz poprawy przejrzystości procedur przyznawania lokali w trybie pozakonkursowym organizacjom pozarządowym.

Konsekwencją spotkań przedstawicieli Pozarządowej Inspekcji Lokalowej i miasta były kontrole użytkowania lokali wynajętych organizacjom pozarządowym w trybie pozakonkursowym oraz wprowadzenie oznaczeń lokali komunalnych wynajętych na preferencyjnych warunkach. Skontrolowano 680 lokali, a we wrześniu 2011 roku 3000 naklejek zostało przekazanych burmistrzom dzielnic do oznaczenia lokali wynajętych w trybie pozakonkursowym.

Działania społeczne

Konsultacje społeczne dla organizacji pozarządowych - po wypracowaniu rekomendacji członkowie Pozarządowej Inspekcji Lokalowej zorganizowali dwa spotkania konsultacyjne dla organizacji pozarządowych (14 i 17 grudnia 2009 roku). Podczas spotkań zostały przedstawione wyniki monitoringu oraz prowadzono dyskusje nad konkretnymi rekomendacjami. Wnioski ze spotkań znalazły się w Raporcie z monitoringu systemu przyznawania lokali komunalnych organizacjom pozarządowym w trybie pozakonkursowym.

Media - jeszcze podczas trwania projektu sprawą wynajmowania lokali komunalnych organizacjom pozarządowym na preferencyjnych warunkach zainteresował się portal ngo.pl. W styczniu 2010 roku ukazał się wywiad z Katarzyną Sadło - członkinią Warszawskiej Grupy Obywatelskiej - poświęcony działaniom i wnioskom Pozarządowej Inspekcji Lokalowej.

W maju 2010 roku na portalu ngo.pl pojawił się artykuł Magdaleny Dobranowskiej-Wittels „Jawna polityka lokalowa każdemu się opłaci”. Dziennikarka zainteresowała się tematem i jeszcze wielokrotnie poruszała to zagadnienie w swoich tekstach. Brała również udział we wszystkich spotkaniach pomiędzy członkami Pozarządowej Inspekcji Lokalowej i miasta, które sprawozdawała na ngo.pl.

Po zakończeniu projektu miasto rozpisało konkurs na wynajem lokali użytkowych jedynie na niekomercyjną działalność kulturalną. Konkurs ten był szeroko komentowany w warszawskich mediach, a sprawą wynajmowania lokali organizacjom pozarządowym na preferencyjnych warunkach zainteresowały się Życie Warszawy i Rzeczpospolita.

Pozarządowa Inspekcja Lokalowa w mediach pozarządowych
•    Pozarządowa Inspekcja Lokalowa
•    Jawna polityka lokalowa każdemu się opłaci
•    Urzędnicy z organizacjami rozmawiają o polityce lokalowej
•    Ten lokal wynajęło nam miasto   
•    Naklejają strzałki na lokalach organizacji

Pozarządowa Inspekcja Lokalowa w mediach lokalnych
•    Pustostany na kulturę

Więcej informacji na temat działań Pozarządowej Inspekcji Lokalowej znajduje się tu.