Watchdog to taka osoba, która interesuje się swoim otoczeniem, zajmuje się obywatelską kontrolą władzy i instytucji publicznych oraz działa na rzecz zmiany w interesie publicznym.

Przeczytaj artykuł "Jak Polacy kontrolują władzę?" i poznaj historie strażnictwa w Polsce. Więcej o działalności strażniczej dowiesz się z serii artykułów opublikowanych na łamach serwisu ngo.pl: Jestem strażnikiem. Interesuję się Jestem strażnikiem. Monitoruję Jestem strażnikiem. Zmieniam

Zmiana systemowa jest celem działania watchdogów. Wszystkie działania takie jak np. analiza prawa, monitoring czy rzecznictwo podporządkowane są temu celowi. Pojęcie „zmiana systemowa” oznacza po prostu przeciwdziałanie przyczynom, a nie skutkom, które dostrzegamy najszybciej. Systemowość oznacza również wprowadzanie takiej zmiany, która służyć będzie wszystkim, a nie tylko wybranym – silniejszym grupom społecznym czy osobom.  Np. nie tylko prowadzenie kampanii, żeby władze wysyłały informacje o prowadzonych konsultacjach do jednej organizacji, ale żeby w ogóle system informowania o konsultacjach w gminie był przejrzysty i lepiej dostosowany do potrzeb różnych grup mieszkańców.

Więcej o zmianie można przeczytać (i posłuchać) tutaj.

Raport to podsumowanie przeprowadzonego monitoringu. Nie musi przybierać formy papierowej publikacji, choć tak najczęściej wygląda. Może istnieć tylko w internecie lub np. być stale uaktualnianą stroną www poświęconą prowadzonemu stale monitoringowi.Wtedy raport może być uatrakcyjniony materiałami multimedialnymi takimi jak audio i wideo, jak również wykresami, ilustracjami, dokumentami źródłowymi itd. Celem tworzenia raportu jest właściwa prezentacja wyników działań monitoringowych, dlatego też raport przygotowuje się „pod odbiorcę” i należy zawsze pamiętać kogo chcemy przekonać do swoich racji. Bez względu na typ obiorcy raport powinien być przygotowany w sposób rzetelny i obiektywny.

Z różnymi raportami można zapoznać się w dziale Raporty. 

Terminem działania strażnicze określamy inicjatywy organizacji obywatelskich (watchdog organizations) oraz mediów polegające na obserwowaniu działań instytucji i osób publicznych, prowadzące do zwiększenia przejrzystości i praworządności życia publicznego.

Przeczytaj artykuł "Czym jest strażnictwo" i dowiedz sie więcej.  

Każda osoba, która ma czas i ochotę obserwować działania osób i instytucji publicznych.

Więcej informacji o tym, kto może prowadzić monitoring znajdziesz w artykule "O rozwoju lokalnych grup strażniczych".

Monitoring to zaplanowane, usystematyzowane, prowadzone według przyjętego schematu badanie wybranego fragmentu rzeczywistości społecznej. Jednocześnie monitoring jest elementem działań zmierzających do zmian tej rzeczywistości bez stosowania przemocy (definicja pochodzi z publikacji Monitoring Praw Człowieka, Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka).

Tutaj znajdziesz tekst mówiący o monitoringu. Artykuł jest oparty na podręczniku "Monitoring praw człowieka" Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, przygotowany na spotkanie dla organizacji strażniczych składających wnioski do Fundacji im. Stefana Batorego.

Program Mocna Straż, realizowany przez Stowarzyszenie Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich, polega na wspieraniu polskich organizacji strażniczych. Gromadzimy wiedzę, wspieramy i edukujemy. Nasza oferta skierowana jest do organizacji i osób, które realizują działania strażnicze lub chcą rozpocząć takie działania. Więcej o programie "Mocna straż" przeczytasz w dziale oferta.

Rzecznictwo jest działaniem obliczonym na rozpowszechnienie wyników monitoringu i zwrócenie uwagi na występujące problemy. Najważniejszym jego celem jest jednak dążenie ku zmianie. Rzecznictwo jest dowodem na to, że praca strażników przynosi wymierne korzyści całemu społeczeństwu, bądź jego wybranym grupom. Polega na zastosowaniu strategicznej serii działań wpływających na decydentów politycznych bądź ekonomicznych i przekonaniu ich do racji tych, którzy mają mniejszą siłę przebicia. Warunek dobrego rzecznictwa jest taki, aby zaproponowane przez nich lub na ich rzecz rozwiązania służyły interesowi publicznemu. Więcej o rzecznictwie przeczytasz tutaj.

Tutaj znajdziesz dokładniejsze informacje dotyczące rzecznictwa - czym ono jest, jak je planować, jak wyznaczać cele i wskaźniki oraz jakich używać metod?