Redaktor Marek Beylin z Gazety Wyborczej, w komentarzu do wydarzeń z początku 2012 (ustawy refundacyjnej i ACTA) pisze o tym, że obywatele muszą pełnić strażnicze funkcje przy tworzeniu prawa. My - polskie watchdogi - od dawna to robimy. Cieszy nas docenienie naszej roli w demokracji.

Wielu z nas zna z własnych doświadczeń to, o czym pisze redaktor Beylin. Wydarzenia 2012 roku są głośnym, ale nie pierwszym przypadkiem gdy zaufanie społeczne zostało zawiedzione, ponieważ prawo było stanowione nierzetelnie, bez ekspertyz lub z zamówieniem tylko ekspertyz pomyślnych dla rządzących, przy pomocy tajnych ekspertyz, z pominięciem argumentów strony

VI Ogólnopolskie Forum Inicjatyw Pozarządowych, które odbyło się w połowie września 2011 roku, stało się dla trzeciego sektora okazją do ważnych podsumowań ostatnich 22 lat. Również dla watchdogów było to spotkanie szczególne –mieliśmy okazję spotkać się w czasie jednej z sesji  i szczerze porozmawiać o tym, jak warunki zewnętrzne wpływają na naszą działalność i jakie my sami musimy mieć cechy, aby dobrze działać.

Spotkanie, w którym uczestniczyliśmy, z założenia miało formułę uczeń-mistrz. Zostało przygotowane przez grupę organizacji, między innymi Stowarzyszenie 61 i SLLGO, dowodzonych przez Stowarzyszenie Interwencji Prawnej. Jednak głównymi mówcami  były osoby związane z Helsińską Fundacją Praw Człowieka – Danuta Przywara, Prezeska Zarządu, i profesor Andrzej Rzepliński, dawniej Sekretarz Zarządu Fundacji, a

Czy dziewczynkom mówi się, że mają być spokojne i grzeczne, a od chłopców oczekuje się odwagi i przebojowości? Czy nauczyciel lub nauczycielka wie, w jaki sposób zareagować, kiedy uczniowie przezywają się nawzajem „Ty pedale”, a do wietnamskiego chłopca zwracają się „żółtku”? Czy studentkom i studentom kierunków i specjalizacji pedagogicznych przekazuje się wiedzę związaną z dyskryminacją i wykluczeniem, które mogą mieć miejsce w szkolnych murach? Czy w podręcznikach szkolnych prezentuje się faktyczny obraz społeczeństwa czy tylko zdrowe, pełne rodziny, wyłącznie pochodzenia polskiego? Te i podobne pytania nurtowały nas, kiedy przystępowaliśmy do pierwszego w Polsce równościowego monitoringu systemu edukacji.

Do realizacji zasady niedyskryminacji oraz promowania wartości równości i różnorodności w edukacji zobowiązują Polskę międzynarodowe konwencje i deklaracje. Jako osoby zrzeszone w Towarzystwie Edukacji Antydyskryminacyjnej postanowiliśmy sprawdzić, jak faktycznie polska szkoła radzi sobie z tym wyzwaniem. Refleksja jest wśród nauczycieli i nauczycielek niezbędna W trakcie monitoringu poszukiwaliśmy odpowiedzi na kluczowe pytanie –

Zapraszamy do zapoznania się z publikacją Instytutu Spraw Publicznych. Anna Kuliberda odpowiada na pytanie czy działalność strażnicza jest nieformalnym forum kształcenia obywatelskiego, a Małgorzata Koziarek przybliża główne wątki dyskusji o roli organizacji strażniczych w nieformalnej edukacji obywatelskiej, zorganizowanej 29 listopada 2010 roku w Warszawie w Instytucie Spraw Publicznych.

Treść publikacji na stronie Instytutu Spraw Publicznych: http://isp.org.pl/uploads/pdf/710822304.pdf

Tekst "Strażnicy ekologii" autorstwa Krzysztofa Wychowałka jest efektem spotkania o projektach strażniczych w ekologii i w ochronie środowiska, które odbyło się we Wrocławiu w grudniu 2010 roku. Autor przedstawił w nim historię działań strażniczych w ekologii  oraz opisał główne inicjatywy ekologiczne z dziedziny strażnictwa.

Od początku rozwoju sektora pozarządowego w Polsce po 1990 roku, organizacje ekologiczne naturalnie kojarzą się z działaniami strażniczymi. Masowo rejestrowane na fali przemian ustrojowych w latach 90-tych XX wieku, w większości zajmowały się właśnie walką z jakimś lokalnym skażeniem środowiska, szkodliwą inwestycją, źródłami skażeń, hałasem. Trudno dotrzeć do wiarygodnych danych

W Polsce zakończył się już okres 20 lat transformacji z dyktatury i planowanej gospodarki państwowej do demokracji i wolnego rynku. Obecnie nasz kraj stara się doścignąć państwa Europy Zachodniej w zakresie rozwoju gospodarczego, politycznego i społecznego. I choć Polska może szczycić się bardzo dobrymi wynikami gospodarczymi i stosunkowo stabilnymi rządami, zaniepokojenie budzą analizy dotyczące zainteresowania obywateli sprawami wspólnymi.

W latach 2006-2007 można było zaobserwować spadek większości wskaźników opisujących skłonności do wspólnego działania. Liczba działań związanych z aktywnością pomiędzy wyborami - kontaktowanie się z przedstawicielami władz, protestowanie, czy podpisywanie petycji - spadała z roku na rok i znacznie odbiegała od średniej europejskiej. Również dane z Diagnozy Społecznej 2007 dotyczące

"...dzisiaj jest oczywiste, że dla dobrego funkcjonowania demokracji równie ważny, jak jej legitymizacja, jest nieustanny nadzór społeczny nad funkcjonowaniem demokratycznie wybranych władz" Wiktor Osiatyński, Rzeczpospolita obywateli, Warszawa 2004 str. 182

Jednym ze sposobów realizacji idei demokracji, w której świadomi obywatele dokonują właściwych wyborów swoich przedstawicieli i rozliczają ich z prowadzonej polityki jest budowanie lokalnej grupy zajmującej się monitorowaniem władz. Warunki nadzoru społecznegoW teorii, realizacja tej idei jest możliwa już od 20 lat, w praktyce jednak występuje niezwykle rzadko. Dlaczego tak się

W lipcu pojawił się nowy numer magazynu „Obywatel", tym razem poświęcony inicjatywom i „bataliom" obywatelskim. Znajdziemy w nim m.in. artykuł Michała Sobczyka i Magdaleny Wrzesień o działaniach polskich organizacji strażniczych. Zapraszamy do lektury!  

Nic nie służy państwu tak dobrze, jak oddolny nadzór i konstruktywna krytyka ze strony obywateli.UZBROJENI I POŻYTECZNIWnikliwa obserwacja życia publicznego, zwłaszcza działalności instytucji, oraz podejmowanie interwencji (np. nagłaśnianie negatywnych zjawisk), gdy wymaga tego interes społeczny, określane są mianem działań strażniczych. Ich celem jest nie tylko wykrywanie nadużyć oraz zwiększanie przejrzystości

Poniżej można zapoznać się z prezentacją i wprowadzeniem do metodologii zmiany wygłoszonym podczas seminarium  "Chcieć to móc, czyli jak działania strażnicze zmieniają świat!".

(prezentacja zawiera w sobie plik dźwiękowy, który wystartuje po naciśnięciu "play"). Poniżej można zapoznać się z tekstem wprowadzającym do zagadnienia zmiany w organizacjach strażniczych. Anna Kuliberda Zmiana Dla Organizacji Strazniczych View more presentations from stowarzyszeniellgo. Definicyjną cechą strażnictwa jest zmiana Kontrola społeczna – sprawdzamy czy działania władz są zgodne

Strażnictwo to temat, który na przekór trudnościom na jakie napotykają organizacje obywatelskie w Rosji, rozwija się także w tym kraju. Zawsze wydawało mi się pewną sprzecznością, że z jednej strony za warunek konieczny do zaistnienia kontroli społecznej uważa się jawność życia publicznego oraz otwarty rząd, a z drugiej ruchy obrony praw człowieka (czyli właśnie strażnicze zazwyczaj) najbardziej rozwinęły się w krajach, których systemy są dokładnym zaprzeczeniem tych standardów.

Z takimi oto obawami, popartymi dodatkowo lekturą publikacji Imperium Putina wybrałam się na Polsko-Rosyjskie Forum Pozarządowe 2009. Jak się jednak okazało, wśród rosyjskich organizacji strażniczych poczucie, że kontrola społeczna jest istotna dla lepszego funkcjonowania systemu, jest bardzo silne. Wśród kilkudziesięciu obecnych na forum organizacji rosyjskich, co najmniej kilkanaście było zainteresowanych tematem

Tekst oparty na podręczniku "Monitoring praw człowieka" Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, przygotowany na spotkanie dla organizacji strażniczych składających wnioski do Fundacji im. Stefana Batorego.

Skrótowy przegląd informacji dotyczących rzecznictwa - czym ono jest, jak je planować, jak wyznaczać cele i wskaźniki oraz jakich używać metod?

Co to jest litygacja strategiczna? Działania prawne na rzecz interesu publicznego na poziomie krajowym - jak zmieniać prawo?  

Działanie na rzecz zmiany jest najczęściej najtrudniejszym etapem działań strażniczych. Środki, które mają służyć poprawie w obrębie badanego obszaru wybierane są w zależności  od wyników monitoringu, możliwości organizacji czy umiejętności osób realizujących projekt. Jednym z trzech typów metod działań na rzecz zmiany, oprócz metod społecznych oraz polityczny, są metody prawne. Metody

Czy kontrola społeczna powinna być sformalizowana? Czy organizacje profesjonalnie zajmujące się tym zagadnieniem są bardziej skuteczne? A może siła oddziaływania działań strażniczych jest większa w grupach nieformalnych, obywatelskich? Między innymi na te pytania starali się odpowiedzieć działacze i eksperci, którzy na co dzień zmagają się z trudną sztuką „patrzenia władzy na ręce”.

Okazją do tych rozważań było spotkanie, które miało miejsce w sobotę 20 września 2008 r. w ramach V Ogólnopolskiego Forum Inicjatyw Pozarządowych. Na zaproszenie Stowarzyszenia 61 i Stowarzyszenia Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich na spotkanie przybyli: Patrycja, Grupa Pewnych Osób, Adam Bodnar, Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Darek Kraszewski, Stanisławowska Grupa Obywatelska

Teoretyczne rozważania na temat miejsca organizacji strażniczych we współczesnej demokracji. Autor podaje przykłady działań takich organizacji, a także omawia na jakie problemy powinny być nakierowane.

W tekście „Ideologia III sektora” zamieszczonym w Asocjacjach 10/98 wskazywałem na dwa podstawowe podejścia do problemu umiejscowienia ruchu organizacji pozarządowych w systemie społeczno - politycznym III RP. Jednak nie jest tak, że to dychotomiczne widzenie jest wynikiem jedynie ideologicznych przekonań działaczy sektora. W nowoczesnych demokracjach organizacje pozarządowe pełnią dwie podstawowe

Artykuł przedstawia refleksje autora na temat kontroli obywatelskiej – dylematy związane z praktycznymi aspektami działalności strażniczej, środowisko prawne i wreszcie przykłady działań, które zostały podjęte na początku drogi polskich organizacji strażniczych.

Już od pięciu miesięcy Stowarzyszenie Federacja Zielonych prowadzi w Tychach Punkt informacji i porad ekologicznych - Zielony Telefon, obejmujący swym zasięgiem obszar dwóch, trzech powiatów. Punkt docelowo przekształci się w Centrum Interwencji Obywatelskiej - Zielony Telefon, którego zainteresowania - przynajmniej na poziomie założeń - wykraczają poza wąsko rozumianą ochronę środowiska,

Terminem działania strażnicze określane są inicjatywy organizacji obywatelskich (watchdog organizations) oraz mediów polegające na obserwowaniu działań instytucji i osób publicznych, prowadzącym do zwiększenia przejrzystości i praworządności życia publicznego. Termin ten odnosi się również do sektora prywatnego, w  zakresie w jakim dotyczy praw konsumentów oraz przestrzegania prawa przez podmioty prywatne.  Przedmiotem zainteresowania niniejszego portalu jest jednak działalność organizacji strażniczych i obywateli-strażników, stąd też w dalszej części nie będziemy zastanawiać się nad strażnictwem w sektorze prywatnym.

Naturalne środowisko strażnikówPrzedmiotem obserwacji może być szereg spraw związanych z przestrzeganiem prawaoraz standardów działania przez instytucje i osoby publiczne. Niezależnie od wybranej dziedziny, ostatecznym efektem ma być dbanie o interes publiczny, czyli o interes wszystkich obywateli i obywatelek. Dzięki inicjatywom strażniczym umacniana jest demokracja i państwo prawa. Obywatele obserwujący działania władzy,

Na stronie gazeta.ngo.pl można zapoznać się z treścią numeru gazety z maja 2008 roku, który poświęcony był działalności strażniczej. Wśród artykułów znajdują się zarówno teksty teoretyczne jak i takie, które pokazują praktyczne aspekty funkcjonowania polskich organizacji strażniczych. 

Zachęcamy do lektury pod adresem: gazeta.ngo.pl